Senat upamiętnił powstańców śląskich. Inicjatorem uchwały senator Grzegorz Peczkis

15

Senatorowie Prawa i Sprawiedliwości Grzegorz Peczkis i Jerzy Czerwiński są inicjatorami uchwały Senatu RP upamiętniającej setną rocznicę wybuchu I Powstania Śląskiego.

Nad treścią uchwały pracowali historycy z Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach pod przewodnictwem profesora Adama Dziuroka, który podjął się opracowania tez.

– W szczególności zależało nam na tym, aby uściślić rzeczy najistotniejsze dotyczące dat i wydarzeń decydujących o przebiegu powstania śląskiego – tłumaczy senator Grzegorz Peczkis. – Za uchwałę, która jest pozbawiona aspektów politycznych, otrzymaliśmy nawet pochwałę opozycji. Czujemy się zobowiązani wobec historii, zobowiązani do godnego uczczenia dużego wyczynu, jakim było I powstanie śląskie – dodaje.

I powstanie śląskie wybuchło w nocy z 16 na 17 sierpnia i trwało do 24 sierpnia 1919. Było wyrazem sprzeciwu ludności polskiej wobec represji władz niemieckich. Treść uchwały:

UCHWAŁA
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 9 maja 2019 r.
w 100. rocznicę wybuchu I Powstania Śląskiego
16 sierpnia 1919 roku wybuchło na Górnym Śląsku I Powstanie Śląskie; pierwsze z trzech powstań, w których Ślązacy potwierdzili swój związek z Macierzą i w efekcie doprowadzili do przyłączenia znacznej części Śląska do Polski.
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918 roku przyniosło wzrost polskiej świadomości narodowej wśród Górnoślązaków. Traktat wersalski, podpisany 28 czerwca 1919 roku, w artykule 88. przewidywał, że na Górnym Śląsku odbędzie się plebiscyt, w którym mieszkańcy zdecydują o przynależności państwowej regionu. Decyzja zwycięskich mocarstw spotkała się z niezadowoleniem środowisk polskich, które liczyły na bezpośrednie włączenie tych ziem do odrodzonej Polski.
Sytuacja w regionie była wówczas bardzo napięta. Wybuchały strajki, dochodziło do demonstracji i protestów, spowodowanych złą sytuacją socjalną ludności oraz niezadowoleniem z rządów niemieckich. W związku z tym władze niemieckie wprowadziły w styczniu 1919 roku stan oblężenia i skierowały tu znaczne siły militarne (wojska pogranicza – Grenzschutz), wspierane przez liczne formacje ochotnicze. Na ruch polski, dążący do oderwania regionu od Niemiec i przyłączenia do Polski, spadły represje: aresztowania, utrudnienia w działalności jawnych organizacji, rozbijanie zebrań, imprez i wieców.
Strona polska rozbudowywała tymczasem struktury cywilne i militarne, jawne i podziemne. Główną niejawną organizacją była Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska (POW GŚl.), której dowództwo znajdowało się już poza terytorium Niemiec – w Strumieniu na Śląsku Cieszyńskim. Wiodącą strukturą cywilną był Podkomisariat Naczelnej Rady Ludowej w Bytomiu, któremu podlegała pokrywająca cały region sieć polskich rad ludowych.
W dniu 11 sierpnia 1919 roku wybuchł strajk obejmujący większość kopalń okręgu przemysłowego. Protestujący domagali się m.in. podwyżek i przywrócenia do pracy zwolnionych robotników. Podczas zajść w kopalni „Mysłowice” 15 sierpnia wojsko
– 2 –
niemieckie otworzyło ogień do tłumu, zabijając dziesięć osób, wiele innych raniąc. W takiej właśnie atmosferze napięć społecznych i narodowych wybuchło I Powstanie Śląskie.
Znaczna część środowisk POW GŚl. w podjęciu walki widziała najlepsze rozwiązanie nabrzmiałych problemów, jednak dowództwo w Strumieniu nie chciało wyrazić zgody na wystąpienie zbrojne. W dniach 15 i 16 sierpnia 1919 roku Niemcy aresztowali kilku dowódców peowiackich. Wówczas grupa uciekinierów z POW GŚl., przebywających w Piotrowicach na Śląsku Cieszyńskim, rzuciła hasło do powstania. W dniu 17 sierpnia podjęły je niektóre komórki organizacji, głównie w powiecie rybnickim i pszczyńskim. Korzystając z zaskoczenia powstańcy zajęli szereg miejscowości, staczając walki m.in. w rejonie Tychów, Katowic i Bytomia.
Dysponujący znaczną przewagą Niemcy przeszli szybko do kontrofensywy. Już 21 sierpnia większość oddziałów powstańczych wycofała się za granicę, do Polski. Ostatecznie znalazło się tam ponad 20 tys. osób, które zbiegły z obawy przed niemieckimi represjami. Za koniec powstania należy uznać rozkaz komendanta głównego POW GŚl. Alfonsa Zgrzebnioka z 24 sierpnia 1919 roku, nakazujący zaprzestanie walk. Nie można było wówczas liczyć na wsparcie Rzeczypospolitej, uwikłanej w walki z bolszewikami.
Pozbawione spójnego planu, będące raczej owocem spontanicznego oddolnego zrywu powstanie zakończyło się porażką. Okazało się ono jednak ważną manifestacją nastrojów środowisk polskich na Górnym Śląsku. Zwróciło zarazem uwagę społeczności międzynarodowej na polskie aspiracje narodowe w tym regonie.
W 100. rocznicę wybuchu I Powstania Śląskiego Senat Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd bohaterskim Ślązakom, którzy wierni ojczyźnie, walką zbrojną potwierdzili polskość Górnego Śląska.
Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

15 KOMENTARZE

  1. Pękamy z dumy, jak ta władza się troszczy o kluczowe sprawy dla Śląska!!

    a że zapytam tak bez trybu:
    Czy coś wiadomo o 500m torów do Portu, huta wygaszona w Krakowie, więc raczej torów nie będzie…

      • dobrze zapytał, czego z powyższego niezrozumiałej? Ktoś się zesral we własne gniazdo to i pytanie kiedy posprząta.

        • Czy: ja pytałem się Ciebie o zdanie – czytałeś artykuł, czy tylko komentarze? Rozumie że, zaznajomienie się z artykułem, sprawia Tobie trudności – lewacki niedouku.

          • jako gorszy sort animalny, ukryta opcja, kodomita czy inne inwektywy ZAPYTAM jeszcze RAZ:

            Czy coś wiadomo o 500m torów do Portu, huta wygaszona w Krakowie, więc stali na tory nie będzie ???

  2. Powstania to ciekawy kawalek histori slaska. Za rok bedzie uchwala senatu, w sprawie setnej rocznicy wybuchu drugiego powstania slaskiego , a za 2 lata dotyczaca setnej rocznicy wybuchu trzeciego powstania slaskiego> Tyle ze 500 m toru do Portu w Kozlu jest priorytetem wlasnie TERAZ- 6 miesiecy spoznienia to juz za dlugo!!

  3. Andrzejku , w moich oczach jesteś boski i schrupałbym Cię jak rogalik z dżemem. Nie przejmuj się tymi złośliwymi komentarzami, w męskim gronie Jesteś uwielbieniem. Prawdziwy samiec alfa i obiekt westchnień wśród wszystkich moich kolegów. Piękny niczym Adonis. Tylko ugrupowanie polityczne trochę sztywniackie ,wyjdź z tego nudnego PiS-u, bardziej pasuje Ci WIOSNA :)

  4. Andrzejku , w moich oczach jesteś boski i schrupałbym Cię jak rogalik z dżemem. Nie przejmuj się tymi złośliwymi komentarzami, w męskim gronie Jesteś uwielbieniem. Prawdziwy samiec alfa i obiekt westchnień wśród wszystkich moich kolegów. Piękny niczym Adonis. Tylko ugrupowanie polityczne trochę sztywniackie ,wyjdź z tego nudnego PiS-u, bardziej pasuje Ci WIOSNA :)

  5. Andrzejku , w moich oczach jesteś boski i schrupałbym Cię jak rogalik z dżemem. Nie przejmuj się tymi złośliwymi komentarzami, w męskim gronie Jesteś uwielbieniem. Prawdziwy samiec alfa i obiekt westchnień wśród wszystkich moich kolegów. Piękny niczym Adonis. Tylko ugrupowanie polityczne trochę sztywniackie ,wyjdź z tego nudnego PiS-u, bardziej pasuje Ci WIOSNA :)

  6. Do@miś uszatek i @jasiek. A cośta się tak napalili na Andrzeja?😁

    Jak macie aż tak STRASZNĄ CHCICĘ, to kupta se po słoiku, albo zabierzcie się za siebie😁 Najlepiej NA PRZEMIAN

Skomentuj